นราธิวาส เดิมชื่อว่า “มะนาลอ” เป็นหมู่บ้านขึ้นอยู่กับเมืองสายบุรี ต่อมาได้มีการเปลี่ยนแปลงไปขึ้นอยู่กับเมืองระแงะซึ่งเป็นหนึ่งใน 7 หัวเมืองของเมืองปัตตานี

1. เมืองปัตตานี ประกอบด้วยหนองจิก ยะหริ่ง และปัตตานี
2. เมืองยะลา ประกอบด้วยรามัน และยะลา
3. เมืองสายบุรี
4. เมืองระแงะ

หมู่บ้านมะนาลอ ซึ่งขึ้นอยู่กับเมืองระแงะ มีความเจริญและมีชุมชนมีหนาแน่นกว่าตัวเมือง

ระแงะ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ได้เสด็จพระราชดำเนินมาเยี่ยมราษฎรภาคใต้และทรงมีพระราชดำริให้ย้ายศาลากลางเมืองระแงะมาตั้งที่บ้านมะนาลอและได้พระราชทานชื่อเมืองว่า เมืองนราธิวาส คำว่า “นราธิวาส” มาจากคำว่า นร+อธิวาส ซึ่งแปลว่า ที่อยู่ของคนดี